Geçen hafta TBMM’de kabul edilen
yeni bir yasayla Diyanet İşleri
Başkanlığı’na yeni yetkiler verildi,
Anayasa Mahkemesi’nin iptal ettiği
düzenlemeler torba yasayla geri döndü!
Buna göre, Diyanet’e bağlı Din
Hizmetleri Genel Müdürlüğü, öğrenci
yurtları, eğitim kurumları, gençlik
merkezleri, cezaevleri, sağlık
kuruluşları, sosyal hizmet kurumları gibi
alanlarda manevi danışmanlık ve din
hizmeti sunmakla görevlendirildi.
Kurumun özellikle gençler, kadınlar ve
kırılgan gruplar (göçmenler, bağımlılar,
afetzedeler) üzerinde dini rehberlik
hizmetleri sunması da karara bağlandı.
Ayrıca Diyanet’e “sakıncalı” bulduğu
Kuran meallerini toplatma, imha etme
ve internetten yayımlananlara ise erişim
engeli getirme yetkisi de verildi.
Bu demek oluyor ki sürekli laikliğe
aykırı fetva ve uygulamalarıyla tartışma
konusu olan, birtakım tarikatların
egemenliğindeki Diyanet, kamusal
hayat üzerinde daha çok etkili olacak;
AKP döneminde yarattığı baskıyı
artıracak, sansürleme uygulamalarıyla
düşünceyi ifade etme özgürlüğüne engel
oluşturacak.
AKP’nin Cumhuriyeti bir Osmanlı
monarşisine, laik devleti de tarikat ve
cemaat devletine dönüştürdüğü 23 yıl
boyunca, siyasal İslam ideolojisinin
yaygınlaşmasında en büyük
destekçisi, kurulduğu dönemdeki
yapısından tamamen farklılaşan
Diyanet oldu. Bu vahim gidişata birçok
olayla tanık olduk, okuyucularımız
gazetemizin sayfalarında yaşanan akıl
almaz gelişmeleri yıllardır okudu.
Ancak Türkiye’de toplumsal hafızanın
ne kadar zayıf olduğu da bilinen bir
gerçek. İşte bu nedenle önemli bir
arşivlik kitaptan söz etmek istiyorum.
‘ERBAŞ’IN DİYANETİ’
Mustafa Mert Bildircin ve Sefa Uyar
adlı iki genç gazeteci, son 23 yılda
yaşanan gericileşmede Diyanet’in etkisi
unutulmasın diye “İktidarın Kılıcı ve
Kalkanı: Erbaş’ın Diyaneti” adlı bir
kitap yazdı.
Kırmızı Kedi Yayınevi etiketiyle
yayımlanan çalışmanın ardındaki amaç
bunu şu satırlarla açıkça ortaya koymuş:
“Cumhuriyetin ilanından kısa bir süre
sonra, laik sistemin ilk adımlarının atıldığı
3 Mart 1924’te kurulan ve kuruluş amacı
net olarak belirlenen Diyanet İşleri
Başkanlığı, yıllar içinde bu amacından
uzaklaştı ya da uzaklaştırıldı. Hilafetin
kaldırılmasından sonra kurulmasıyla
siyasetin dışına çıkarılan, dini işler
açısından memuriyet görevi verilen
başkanlık, AKP iktidarında atanmışların
belki de en makbulü olarak görülen
Ali Erbaş döneminde görev tanımını
aşarak adeta ilga edilen şeyhülislamlık
makamına dönüştürülmek istendi.
Dolayısıyla bu kurumun başkanı olarak
kendisini yeni nesil şeyhülislam olarak
gören Ali Erbaş’a da askerlik yemin
töreninden adli yıl açılışına kadar birçok
törende dua etmek düştü. Diyanet de
iktidara yönelen eleştirileri karşısında
çekilen kılıç oldu.”
SİYASAL İSLAMIN APARATI
Kitapta Diyanet’le ilgili tartışmalar
belgelerle desteklenirken, dev
bütçesiyle yaptığı harcamalar, toplumu
istediği şekilde yönlendirmek için
kullandığı fetvalar, cemaatler ve tarikatlar
ile olan bağlantıları ve siyasi iktidarla
ilişkileri ayrıntılı bir şekilde anlatılırken,
dini bir kurumun siyasal İslamcı ideoloji
ile buluştuğunda nasıl siyasi aparat
haline gelebileceği de ortaya konulmuş.
2019’da açığa çıkan ama Diyanet’in
“kurumsal değil” diyerek inkâr
etmeye çalıştığı ve dönemin Din İşleri
Yüksek Kurulu Başkanvekili Prof.
Cenksu Üçer’in “Hazırlandı” dediği
“Gizli Tarikat Raporu”na kitapta
özel bir bölüm ayrılmış. Oradaki
özeti okuduğunuzda Türkiye’nin
bugün neden 100 yıl geriye gittiğini
görebiliyorsunuz…
Ama laikliğe saplanan hançerlerin
anlatıldığı kitabın son sözünü hiç
unutmamak gerek: “Hangi iktidar
din sömürüsüne dayanmış, mutlaka
yıkılmıştır.” Uğur Mumcu.
