İngiltere’de 50 yaş altındaki kişilerde görülen yedi kanser türünde belirgin artış saptandı.
Yeni ve kapsamlı bir araştırma, özellikle prostat, bağırsak, böbrek ve rahim iç zarı kanserlerinde genç yaş gruplarında ciddi yükseliş yaşandığını ortaya koydu.
Dünya Kanser Araştırma Fonu’nun (WCRF) İngiltere, ABD ve Hollanda’daki verileri inceleyerek yaptığı analizde, erken yaşta görülen kanser vakalarında İngiltere’de yedi, ABD’de beş, Hollanda’da ise dört kanser türünde anlamlı artış tespit edildi.
Araştırmacılar, kanser vakalarının genel olarak tüm yaş gruplarında arttığını ancak yükselişin gençlerde daha hızlı olduğuna dikkat çekti.
İngiltere’de 50 yaş altındaki erkeklerde prostat kanseri görülme sıklığı 2001’de her 100 bin kişide 1 vaka iken, 2023’te 3,6’ya yükseldi.
Aynı dönemde bağırsak kanseri vakaları her 100 bin kişide 3,9’dan 8,4’e çıktı.
Rahim iç zarı kanseri ve böbrek kanseri vakaları da yaklaşık iki kat artarak sırasıyla her 100 bin kişide 3,9 ve 3 vakaya ulaştı.
GÖĞÜS, PANKREAS, KARACİĞER KANSERLERİNDE DE YÜKSELİŞ VAR
50 yaş altındaki kişilerde göğüs kanseri görülme sıklığı da arttı. İngiltere’de bu oran 2001’de her 100 bin kişide 42 iken, 2023’te 47,5’e yükseldi.
Araştırmada pankreas ve karaciğer kanserlerinde de erken yaşta görülme oranlarının arttığı belirtildi.
Buna karşılık akciğer kanseri vakalarının İngiltere, ABD ve Hollanda’da 50 yaş altındaki kişilerde azaldığı görüldü. Uzmanlar bu düşüşü sigara kullanımındaki uzun vadeli azalmayla ilişkilendiriyor.
ABD’de 2000’den bu yana tutulan resmi veriler de benzer bir eğilime işaret etti.
50 yaş altındaki kişilerde böbrek kanseri görülme sıklığı her 100 bin kişide 2,5 vakadan 2023’te 5,3 vakaya çıktı.
Bağırsak, rahim iç zarı ve pankreas kanserlerinde yüzde 50’nin üzerinde artış kaydedilirken, meme kanseri vakalarında yaklaşık yüzde 20 yükseliş görüldü.
HOLLANDA’DA 4 KANSER TÜRÜNDE ARTIŞ
Hollanda’da ise bağırsak, böbrek, karaciğer ve rahim ağzı kanserlerinin erken yaşta görülme oranlarında belirgin yükseliş tespit edildi.
Araştırmacılar, ülkeler arasında farklılıklar bulunsa da genç yetişkinlerde bazı kanser türlerinin giderek daha sık görülmesinin ortak bir eğilim haline geldiğini vurguladı.
Queen’s University Belfast’tan Prof. Mark Lawler, ortaya çıkan tabloyu “saatli bomba” olarak nitelendirdi.
Lawler, gerekli önlemler alınmadığı takdirde genç yaşta görülen kanser vakalarının artmaya devam edebileceği uyarısında bulundu.
WCRF Araştırma ve Politika Direktörü Giota Mitrou da kanserin hâlâ ağırlıklı olarak ileri yaşlarda görüldüğünü ancak genç kuşaklardaki değişimin araştırma ve önleme politikalarında öncelikli hale gelmesi gerektiğini söyledi.
WCRF’ye göre artışta değiştirilebilir yaşam tarzı faktörleri önemli rol oynuyor olabilir.
Obezite, sağlıksız beslenme, yetersiz fiziksel aktivite, alkol tüketimi ve sigara kullanımı başlıca risk faktörleri arasında gösteriliyor.
Bunun yanı sıra hava kirliliği, bazı kimyasal maddeler ile su ve çevre kirliliği gibi çevresel etkenlerin de kanser riskini artırabileceği belirtiliyor.
WCRF, kanser vakalarının yaklaşık yüzde 40’ının değiştirilebilir risk faktörleriyle bağlantılı olduğunu ifade ediyor.
ARTIŞIN TEK NEDENİ YAŞAM TARZI OLMAYABİLİR
Uzmanlar, gençlerdeki kanser artışının yalnızca yaşam tarzı faktörleriyle açıklanamayacağına da dikkat çekiyor.
Kanser belirtilerine ilişkin farkındalığın artması, tarama ve erken tanı yöntemlerinin gelişmesi de daha fazla vakanın daha erken yaşlarda tespit edilmesine yol açıyor olabilir.
Araştırmacılar, erken yaşta görülen kanser vakalarındaki artışın nedenlerini daha net ortaya koymak için yeni çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
