Türkiye’nin en önemli tarım ürünlerinden olan zeytin için hasatta doğru zamanlama çok önemli. Zeytinlerin erken veya geç toplanması, sofralık zeytin kalitesinde de zeytinyağının asit oranınında da doğrudan belirleyici.
Erken hasat edilen zeytinlerden elde edilen yağ daha düşük asit oranına sahipken geç hasat edilen zeytinlerde ise verim daha yüksek.
Bu durum ve bölgeler arası iklimsel farklılık, hasadın bölge bölge planlamasını zorunlu kılıyor. Genel hasat zamanı Türkiye özelinde eylül ayında başlarken bu süreç, bölge özelinde şubat ortasına kadar devam edebiliyor. Sofralık zeytinler için genel aralık eylül-kasım ayları arası olurken erken hasat zeytinyağı için öngörülen zaman ekim-kasım, yüksek verim yağlık zeytin için zaman dilimi ise aralık-şubat ayları arasında.
Ö LGE LERE GÖRE HASA
EGE: Türkiye’nin en büyük zeytin üretim merkezi olan Ege’de hasat genellikle ekim ortasında başlarken bu evre ocak ayına kadar devam ediyor. Bölgede erken hasat yağlık zeytinler ekimkasım döneminde, sofralık çeşitler ise eylül sonu-kasım arasında toplanıyor. MARMARA: Gemlik zeytini ile öne çıkan Marmara Bölgesi’nde ise sofralık hasat ekim ayında başlayıp kasıma kadar sürüyor. Yağlık hasatlar için uygun aralık ise genellikle kasım-ocak dönemi. GÜNEYDOĞU ANADOLU: Sıcak iklim koşullarıyla bilinen Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde ise hasat eylül ortasında başlayabiliyor. Sofralık zeytinler eylül-ekim, yağlık zeytinler kasım-aralık aylarında toplanıyor. AKDENİZ: Zeytin hasadının erken başladığı bölgelerin başında ise iklimi dolayısıyla Akdeniz geliyor. Hatay, Mersin ve Antalya çevresinde sofralık zeytinler eylül sonu-ekim döneminde toplanırken, yağlık zeytinlerin hasat dönemi ise kasımaralık ayları.
Yağlıkta mekanik sofralıkta elle
Hasat aralığı kadar kullanılan yöntem de zeytin hasadında belirleyici durumda. Elle toplama, en geleneksel yöntem olarak tercih edilirken zeytinin kalitesinin korunması açısından da tercih edilen bir seçenek. Daha az çaba gerektiren yöntem ağaç dallarının silkelenmesi sonucu zeytinin yere düşürülerek toplanması anlamına gelen “silkeleme” yöntemi olurken makine odaklı modern tarım uygulanmaları, hem hız hem de maliyet konusunda üreticiye önemli bir avantaj sağlıyor. Özellikle yağlık zeytinlerde mekanik yöntemler tercih edilirken, sofralık zeytinlerde elle toplama yaygınlığını koruyor.
