Bu yıl dördüncüsü kutlanan 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü, dünyadaki derin ekonomik ve etik çelişkiyi çarpıcı verilerle ortaya koydu. BM Dünya Gıda Programı (WFP) ve küresel raporlardan derlenen verilere göre, insanlık bir yandan modern israf kültürüyle mücadele ederken, diğer yandan tarihin en büyük açlık krizlerinden birini yaşıyor.
AÇLIK KRİZİ VE GAZZE GERÇEĞİ
2024 yılı itibarıyla 53 ülke ve bölgede 295 milyondan fazla insan akut açlık seviyesine ulaştı. Açlığın en ağır aşaması olan “kıtlık” felaketinin merkezinde ise 640 bin 600 kişi ile Gazze yer alıyor. Sudan, Yemen ve Haiti gibi ülkelerde milyonlarca insan hayatta kalma savaşı verirken, açlık krizinin en büyük mağduru yine çocuklar oluyor. Veriler, beş yaş altı çocuk ölümlerinin yaklaşık yüzde 45’inin temelinde yetersiz beslenmenin yattığını gösteriyor.
ÜRETİLEN GIDANIN ÜÇTE BİRİ ÇÖPE GİDİYOR
Milyarlarca insan bir lokma ekmeğe muhtaçken, her yıl küresel gıda üretiminin yaklaşık üçte biri (1,3 milyar ton) israf ediliyor. Ülkelere göre israf profilleri ise dikkat çekici:
Çin: Yıllık 108 milyon tonla toplam israfta lider.
ABD: 24 milyon tonluk israfla aşırı tüketim alışkanlıklarının merkezinde.
Mısır ve Pakistan: Kişi başı 122 ile 155 kilogramlık bireysel israf oranlarıyla listenin başında.
Nijerya ve Brezilya: İsraf tüketici kaynaklı değil; yetersiz depolama ve altyapı eksikliği nedeniyle ürünler tarladan sofraya ulaşamıyor.
İSTANBUL’DA ANLAMLI ETKİNLİK: “TABAKTAN BAŞLAR”
Bu yılki teması “gıda atığı” olarak belirlenen Sıfır Atık Günü kapsamında İstanbul’da önemli bir zirve gerçekleştiriliyor. Sıfır Atık Vakfı ev sahipliğinde; UNEP, BM-Habitat ve UNDP işbirliğiyle düzenlenen “Sıfır Atık Tabağınızda Başlar” başlıklı etkinlikte, israfın sadece ekonomik bir kayıp değil, iklim krizini tetikleyen etik bir suç olduğu vurgulanacak.
