NY Times‘ta yer alan habere göre plan, Demokratların sert eleştirileriyle karşılaştı. Rubio da düzenlemenin ‘yeni’ ve aceleyle hazırlandığını kabul etti. Venezuela’dan binlerce kilometre uzakta bulunan Orta Doğu ülkesi Katar’ın bu süreçte üstlendiği rol, planın hukuki zemini ve şeffaflığı konusunda ciddi soru işaretlerine yol açtı.
SENATO’DAN İLK İFADE
Rubio, planın ayrıntılarını Senato Dış İlişkiler Komitesi’nde yaptığı konuşmada anlattı. Bu oturum, ABD özel kuvvetlerinin 3 Ocak’ta Venezuela lideri Nicolás Maduro’yu, Caracas‘taki konutundan silah zoruyla kaçırmasının ardından Rubio’nun Kongre önündeki ilk kamuya açık ifadesi oldu.
Bakan, Trump yönetiminin, Maduro’nun yakın müttefiki olan ve görevden alınmasının ardından iktidara gelen Delcy Rodríguez hükümetiyle ‘son derece saygılı ve verimli bir iletişim hattı’ kurduğunu söyledi. Bu nedenle ABD’nin Venezuela’ya karşı ‘hiçbir zaman’ askeri güç kullanmayı planlamadığını öne sürdü.
METİNDE, ‘GÜÇ KULLANMAYA HAZIRIZ’ MESAJI
Ancak Rubio’nun komiteye sunduğu, fakat sözlü olarak okumadığı yazılı açılış metni daha sert bir dil içeriyordu. Metinde, ‘diğer yöntemler başarısız olursa, azami işbirliği sağlamak için güç kullanmaya hazır olunduğu’ ifadesi yer aldı.
Bu işbirliğinin odağında ise Venezuela’nın yüksek gelir getiren petrol sektörü bulunuyor. Trump daha önce ABD’nin Venezuela petrolünü kontrol edeceğini ve ‘ülkeyi yöneteceğini’ söylemişti. Rubio, bu yaklaşımın detaylarını ilk kez bu kadar açık anlattı.
PETROL GELİRLERİ NEREDE KULLANILACAK?
Rubio’nun sunduğu iddialara göre ABD, yaptırımlara tabi Venezuela petrolünün satışından elde edilen gelirleri dağıtarak, ülkenin temel kamu hizmetlerini finanse etmesine yardımcı olacak. Bakan, Venezuela’daki ‘mali sıkışıklık’ nedeniyle bu yöntemin zorunlu olduğunu ve bunun kalıcı değil, ‘kısa vadeli’ bir çözüm olduğunu iddia etti.
“Polislerin, temizlik işçilerinin ve devletin günlük faaliyetlerinin acilen finanse edilmesi gerekiyordu,” diyen Rubio, bu fonların önemli bir bölümünün ABD’den ilaç ve ekipman alımında kullanılacağını öne sürdü.
KATAR ÜZERİNDEN OFFSHORE HESAP
Rubio, alışılmadık olduğunu kabul ettiği düzenlemeye göre, fonların önce Katar’ın kontrolündeki bir offshore hesapta tutulacağını, daha sonra ABD Hazine Bakanlığı hesabına aktarılacağını belirtti.
“Bunun yeni bir yöntem olduğunu biliyorum, ama kısa vadede bulabildiğimiz en iyi çözüm buydu,” dedi.
Bakan, üçüncü taraf hesabın gerekli olduğunu çünkü ABD’nin Venezuela’ya uyguladığı yaptırımlar ve ülkenin Amerikan enerji şirketlerinin varlıklarına el koymasından doğan borçları nedeniyle, alacaklıların paraya el koyabileceğini iddia etti.
DEMOKRATLARDAN SERT TEPKİ
Bazı Demokrat senatörler planın yasal olup olmadığını sorguladı.
Hawaii Senatörü Brian Schatz, “Bence bu yeni bir şey. Bence tuhaf. Hatta kabul edilemez bile olabilir,” dedi. Schatz, Trump yönetiminin böyle bir hesabı oluşturma yetkisi olup olmadığını sorgularken, Rodríguez hükümetiyle yapıldığı söylenen yazılı anlaşmanın neden kamuoyuna açıklanmadığını da eleştirdi.
Rubio ise Hazine Bakanlığının anlaşmayı sağlayabileceğini söyledi.
Teksas Temsilcisi Lloyd Doggett de Rubio’nun ifadesinin “cevaplardan çok soru işareti yarattığını” belirterek, neden Katar yerine bankacılık sistemi daha güçlü bir ülkenin tercih edilmediğini sordu.
Doggett, “Rodríguez ailesinin bu geliri, paramiliter gruplar ve uyuşturucu kartelleri dahil olmak üzere Maduro’nun müttefiklerine aktarmasını engelleyecek hiçbir güvence yok,” dedi.
